Beginnings and Endings

Wat is het toch bijzonder om boekbloggers in real life te ontmoeten. En wat is het toch heerlijk om over mooie boeken te praten. We hadden The Sense of an Ending gelezen, dat is zo'n dun boek dat in feite een schildering in miniatuur is van een panorama van mensenlevens. Zo'n boek dat nadreunt als je het uithebt en de portee van het hele gebeuren langzaam je wezen doordringt.
Het kan wel frustrerend zijn, zo'n goed boek. Ik vraag me altijd af hoe het werkt: of zo'n briljante schrijver vantevoren precies bedenkt hoe hij zijn verhaal gaat vormgeven, of dat hij zo briljant is dat het er vanzelf insluipt.
Het boek is in twee delen verdeeld, een soort van voor en na de klap. Bij herlezing merk je duidelijker hoeveel deze delen van elkaar verschillen. Het eerste deel is op zo'n typische Engelse manier luchtig. Om met Adrian te spreken: ik háát hoe de Engelsen zo onserieus kunnen doen over serieus zijn. Het zijn allemaal jolly old chap herinneringen, en de ik-verteller is een gemoedelijke man die eigenlijk best tevreden is met zichzelf en zijn leven.
Tot de klap komt. En het lijkt wel zo'n film die van zwart-wit opeens kleur wordt, een stomme film waarin opeens het geluid aangaat. De herinneringen zoals ze werkelijk waren overstromen de hoofdpersoon, zoals die verkeerd-stromende getijdengolf in de Severn (google even video's op "Severn Bore", nooit zoiets spectaculairs gezien!).
Je kunt wel het gevoel hebben dat iets afgelopen is, maar het is slechts een gevoel. Het is nooit afgelopen. En als lezer blijf je die golf net zo hard voelen als Tony, de ik-verteller.
Een briljant boek, dat ik zonder de bloggers misschien nooit had gelezen. Ik hoop dat The Sense of an Ending The Beginning of a Beautiful Friendship mag wezen!

bibliothecaresse voor altijd

Mijn bibliothecaresseverleden begon al op de middelbare school, toen paps en mams het een goed idee vonden als ik niet de hele zomervakantie zou verlummelen. Dus zat ik in een bloedhete bibliotheek 's morgens boeken te plakken, en 's middags moest ik ze innemen en opruimen.
Nadat ik besloot te stoppen met mijn studie Engels, heb ik bijna een jaar bij de PBC Groningen gewerkt. Met de bibliobus door het Hoge Land, dat had wel wat! Daarna ging ik samenwonen, deed ik de opleiding tot assisent-bibliothecaresse, en kreeg een baan bij de OB Rijswijk, waar ik 11 jaar met veel plezier gewerkt heb, tot we naar Oman verhuisden. Daar heb ik in de PDO-bibliotheek gewerkt (de enige openbare bibliotheek in het hele land, op Google Earth te herkennen aan het PDO-logo), en in de bibliotheek van de expatclub. In Aberdeen en in Houston ben ik bibliotheekmoeder geweest.
En terug in Nederland zette ik voor het eerst mijn boeken niet op alfabet, en later sorteerde ik ze zelfs op kleur.
Maar bibliothecaresse ben je voor het leven. Als iemand een vraag stelt op twitter: hoe heet dat ook weer? Waar kan ik dat vinden? is het mij nog steeds een eer om dat zo snel mogelijk te vinden voor ze. Van titels weet ik altijd de schrijver, en bij Een Tegen Honderd heb ik de literatuurvragen altijd goed.
Nu kwam er vanmorgen op twitter – daar zitten ook veel biepjuffen – een nieuw woord voorbij. Retailconcept. De bibliotheek moet een winkelcentrum worden, met allemaal leuke winkeltjes waar mensen leuke boeken vinden en leuke andere materialen. Nou, ik heb al gezien hoe dat wordt in de hypermoderne bibliotheek van Almere. Het is net als met google, en ook met de nieuwe bibliotheekcatalogus: als je precies weet wat je zoekt kun je het dus niet vinden. Google verzint er allerlei andere woorden bij die je vast ook heel leuk vindt, en in die catalogus krijg je een wolk van alternatieven aangereikt. In zo'n winkeltjesbibliotheek loop je niet naar een bepaalde afdeling om daar het boek van je keuze te vinden, je wordt er behandeld als een achterlijke klant die met zoveel mogelijk onnodige rommel de winkel weer verlaat.
Nee, dan vroeger. Toen je bij de Provinciale Bibliotheek (nu Tresoar) nog op de grond tussen de kasten kon gaan zitten om je te vergapen aan de stokoude, wonderbare boeken die er bestonden.
Zou het met zo'n winkeltjesbibliotheek niet net zo gaan als met de kerken waar het Latijn afgeschaft en de popmuziekdienst ingesteld, zodat niemand nog het verschil zag tussen gewijd en gewoon?


opdracht autobio les 9: hoe heeft je beroepskeuze je blijvend beïnvloed?

slagveld

Het is gewoon de overgang en als je verstandig bent blog je daar niet over want dan neemt geen mens je meer serieus. Hysterisch gedoe met die wijven ook altijd. Hartkloppingen. Als er echt iets aan de hand was had je nu je negen levens al lang versnoept, dus raap jezelf bij mekaar en doe normaal.
Hoe hard ik mezelf ook aanpak, het helpt niet. Vroeg naar bed, laat naar bed, chips of geen chips, wijntje of geen wijntje, sporten of niet sporten, tv-kijken of geen tv-kijken, nog schrijven 's avonds of alleen een fijn boek lezen – het maakt niets uit. Als ze komen, komen ze, en kan ik het slapen verder wel vergeten.
Googledegoogle levert weer een nieuwe pil op die iedereen helpt, en die bestel ik dan dus maar. Met andere homeopathische druppels is het ook: soms helpen ze, soms helpen ze niet.
En dan schiet me opeens die zinsnede te binnen over de beste thematiek voor een roman: het hart in conflict met zichzelf. Het hart heeft zich weer heen en weer geslingerd gevoeld, de afgelopen tijd. Niet alleen dat gedoe over eindeloos geven zonder te ontvangen, ook het gebrek aan vergiffenis dat ik nergens ventileren kan, oneerlijkheid van talentlozen die bovendrijven waar getalenteerden tegen de maan huilen, de toestand van een land waar ik vroeger zo trots op was, de algehele teloorgang van het goede, ware en schone, het is een bloedig slagveld, dat hart van mij. Geen wonder dat de oorlogsdrums hun eindeloze trommelen beginnen als de bezige gedachten zich terugtrekken.
Hoe gezond is het om alles binnen uit te vechten, en hoe ongezond is het om de woede te ontketenen en de kwade krachten brandstof te bieden? Hoe ethisch is een dikke huid of een verheven ontstijging? Hoe ontruim ik het slagveld dat mijn hart is?


afbeelding

voorstelling Etty

Ik weet nog goed hoe'n ontzettende openbaring de complete uitgave van de dagboeken van Anne Frank voor me was. Het diepzinnige, intelligente, bijzondere meisje bleek ook gewoon een melige mopperaar die filmsterrenplaatjes spaarde. Goddank. Ik kon me met terugwerkende kracht met haar identificeren, en bewonderde haar des te meer.
Nu ben ik gisteravond naar de voorstelling "Etty" van Margreet Blanken geweest. Wie mij kent, weet dat Etty Hillesum samen met Julia Cameron en Clarissa Pinkola Estés mijn eregalerij van guru's vormt. Vrouwen, wier boeken mijn leven daadwerkelijk veranderd hebben. Boeken die ik in elke nieuwe levensfase herlees, en steeds opnieuw zijn ze me tot steun.
"De Nagelaten Geschriften" van Etty Hillesum zit vol papiertjes, ooit ben ik begonnen met alle zinnen over te typen die ik belangrijk vond, maar in feite moest ik dan het hele boek overtypen.
Twee uitspraken van Etty hebben al als schrijfcitaat op mijn website gestaan:

Een slordig bureau vol boeken en papieren, dat van mij alleen is, zal ik altijd weer verkiezen boven het ideaalste en harmonischte huwelijksbed.

en

De genade moet bij haar schaarse komsten een welvoorbereide techniek aantreffen.

Vooral die laatste is een aansporing om ter harte te nemen. Oefenen nooit zien als verspilde tijd, verspilde inkt, maar als een voorbereiding op de komst van de genade van de inspiratie. Hieraan vooraf gaan in het boek de volgende zinnen:

Het moet direct volmaakt zijn, wat er op papier komt, het dagelijkse werk er aan doen wil ik niet. Ben ook nog niet overtuigd van eigen begaafdheid, dat gevoel is nog niet organisch bij me ingeschakeld. In bijna extatische momenten acht ik me tot wonder wat in staat om vervolgens weer in de diepste put van onzekerheid weg te zinken. Het komt doordat ik niet dagelijks en geregeld werk aan datgene, waarin ik meen dat m'n begaafdheid ligt: het schrijven ...

Het geeft moed om te lezen hoe zij aan zichzelf heeft getwijfeld, met zichzelf heeft geworsteld, en zo weinig geloof had in zichzelf. Als ik haar dagboek lees, denk ik steeds: wat heerlijk dat jij dit hebt geschreven, en niet een fictief verhaal dat misschien nooit tot ons gekomen was. Juist door ons zo deelgenoot te maken van al je worstelingen, heb je ons een onvervangbaar en onvergelijkbaar levensboek gegeven, dwing je ons om ook na te denken over hoe we met onze talenten omgaan, en hoe we in het leven staan.
En zij herkent dat weer in mij als ze schrijft:

Het was het o-ja-lezen. Bij veel het gevoel, het zelf net zo gezegd te kunnen hebben, het beleefd te kunnen hebben.

Maar over dit alles ging de voorstelling niet. Hier werd Etty gereduceerd tot hoer en heilige. In het begin haar seksuele besognes en escapades, aan het slot eigenlijk alleen nog haar visie op het geloof, en op God. Wat ze daarover te zeggen heeft is behartenswaardig en ook bewonderenswaardig, voor iemand in haar situatie. Maar zij was zoveel meer dan iemand die van haar geloof getuigt, haar geest omvatte zoveel meer dan alleen dat aspect. Zo kreeg de voorstelling voor mij iets geëxalteerds. Iets dat juist door haar te verheffen Etty tekortdeed. Zoals dat vroeger voor dat dunne blauwe Het Achterhuis voor Anne Frank gold.

Echt zaliger?

En dat het dan opeens te veel is. Wat is het in mij dat zo vrijgevig is? Schuldgevoel, denkend aan de armen? Aardig gevonden willen worden? Hopen dat het klandizie oplevert? Karmapunten? Ik schenk mijn werk weg, doe vrijwillig dingen voor het nut van 't algemeen zodat ik anderen geld bespaar, want heb ik niet een prachtige computer, en verstand, en kost me dat niet hooguit een kwartiertje, of een dagdeel, of één slapeloze nacht?
Neem met liefde lifters mee die geen auto kunnen betalen of besturen, ook al moet ik omrijden en zoeken, ik ben zo menslievend.
Wie me mailt om hulp krijgt uitgebreid antwoord, wie weet zien ze dan in dat ik écht goed ben in mijn vak en gaan ze me daar wél voor betalen.
En dan loopt met één klein profiteurtje de hele emmer over. Ik Ben Verdomme Sinterklaas Niet!
Ik ben geabonneerd op zo'n nieuwsbrief van iemand die zegt: houd op met jezelf goedkoop te verkopen. Maak alles tien keer zo duur. Je wordt rijk én mensen gaan je serieus nemen. Ze gaan het er écht voor betalen!
De prijs van mijn werk is zo, dat ik er net van kan bestaan, en dat 't voor de meeste mensen betaalbaar blijft. Maar bij gratis slaat de weegschaal door. Dan voel ik me gebruikt door anderen die kennelijk totaal geen probleem hebben met vragen en ontvangen.
Stop.
Zou het daar allemaal vandaan komen? Dat ik nooit vraag? Nooit gratis ontvang maar altijd iets terug doe?
Leer- en nadenkmoment.

Fucking for Virginity

We schaffen het statiegeld voor pet-flessen af om het recyclen te promoten. We maken de kinderopvang onbetaalbaar om de vrouwenparticipatie te vergroten. Daartoe schaffen we ook het passend onderwijs af. We verbieden natuurlijke bestrijdingsmiddelen en stellen vergif verplicht, want dat is wetenschappelijk bewezen en dus beter voor mens, dier en milieu. We willen dat alle huurhuizen koophuizen worden om de hypotheekschuld te verkleinen. We willen de babysterfte terugdringen, daarom hoeft er niet meer 24/7 gynaecologische zorg te zijn. We willen kindermisbruik op creches tegengaan en stellen daarom niet langer meer dan 1 begeleider per groep verplicht. We willen de gezondheidszorg betaalbaar houden en staan daarom tandartsen toe te vragen wat ze willen.
'We kappen uw bomen zodat de verontreinigde lucht uit de voorbij rijdende auto's goed kan wegwaaien.'
We staan voor een rechtvaardige maatschappij. Daarom mogen haatzaaiers en kinderverkrachters voorál de rechtbank wraken.
In het kader van de kenniseconomie passen we in de laatste overgebleven bibliotheken het retailconcept toe.
We weten niet wat we willen. Oja, toch. Hier lekker zitten op die pluchen stoeltjes in Den Haag. En daarvoor verzinnen we elke dag een nieuwe belachelijke bekscheet om over te debatteren.






afbeelding

De Wet van Blokker

Toen ik onderstaande column schreef, in september 2007, had het beestje nog geen naam. Maar gesignaleerd had ik het: de dwang om van alles twee neer te zetten, decoratiegewijs. Net zo dwingend was klaarblijkelijk het reglement van de Trouw Thrillerwedstrijd geweest. "Schrijf een verhaal in de stijl van ..."

Als ik door mijn oude nieuwbouwwijk naar de supermarkt fiets, zie ik overal tweelingen. Twee dofmetalen bloempotten met in elk een grijsgroene triffid. Twee hoge vazen met oranje gespoten takkenbossen erin. Twee vierkante, witbetonnen lage bakjes met in elk een te hardroze orchidee. Twee strakke beeldhouwwerken, abstract genoeg om goede smaak te etaleren. Iedereen, overal, heeft een tweeling in de vensterbank, of zelfs twee.
Mijn vensterbank? Als je geluk hebt een dik grijs poezebeest, en anders een lege plek met natte neuzen op het glas. Een postbak. Een vaasje met houten krokusjes die ooit in een woestijnland de herinnering aan echte bloemen levend hielden. Een stapel onderzetters en een oude trommel vol ansichtkaarten en postpapier. Smaakvol? Misschien niet. Van mij? Dat helemaal.
Wees liever een eersteklas versie van jezelf dan een tweederangs versie van een ander, zei Judy Garland, en dat is een spreuk die wij schrijvers boven ons bureau moeten hangen. Je kunt niet schrijven als je constant probeert te bewijzen dat je net zo goed (of liefst beter: hogere vazen, marmeren bakjes) bent als je buurman. Je kunt niet schrijven als je je maatstaf bij anderen legt, als je er steeds aan denkt hoe je etalage, je vensterbank eruit moet zien.
Daarom was ik eigenlijk helemaal niet zo blij met de thrillerwedstrijd. 'U heeft gezien hoe succesvol de firma's Blokker en Hema zijn geweest met het Tweelingconcept op de Vensterbank. Richt nu uw eigen vensterbank ook zo in, en win een prijs! Dan mag u straks een gesprek hebben met de Oppervensterbankinrichter, die u de juiste vazen zal overhandigen!'
Wat niet wil zeggen dat ik (stiekem) niet meegedaan heb... En ja, het poezebeest komt er ook in voor. Niet met zijn natte neusje tegen het raam, maar met een hoge rug, want dat hoort zo in thrillers.

En vandaag sprak Matthijs van Nieuwkerk in #dwdd van de Wet van Blokker. Naar aanleiding van het Huisjeskijken op Funda door Hans Aarsman, wat weer een geweldige #schrijfveer is!

Je krijgt wat je geeft.

Ik werd zaterdagavond helemaal beroerd van die mensen bij Debatop2 die vonden dat we de ontwikkelingshulp aan die luie zwartjes maar moesten afschaffen. Een bodemloze put was het, geldweggooierij, en dat terwijl we straks onze eigen kinderen niet eens meer kunnen voeden.
Niet alleen is het behoorlijk gedurfd om hongersnoodslachtoffers te vergelijken met de situatie in Nederland, het getuigt ook van een enorme kortzichtigheid. Geheel in lijn met de PVV trouwens, de Partij Van Vroeger. Want vroeger was alles beter. Ik neem aan dat zij zo ver terug willen gaan dat we niet eens meer onze ogen hoeven te sluiten voor het wereldleed, omdat we er geen weet van hadden. Dat waren nog eens tijden! Iedereen verrekte van zijn eigen honger, en niemand wist het van elkaar!
Alsof de tijd ooit terug te draaien valt. Alsof we niet, om deze wereld nog te redden, allemaal wereldburgers moeten worden, en ervoor moeten zorgen dat niemand straks nog een reden heeft een ander te bombarderen. Een vol buikje is het beste recept voor vrede.
Ik retweette dan ook direct het initiatief van Je Krijgt Wat je Geeft en volgde hen op twitter. Maar dat is makkelijk. Dat kost niets. Dus het leek mij in deze vrouwenweek wel goed om ook iets weg te geven.
Ik doe het zo. Je mag gratis het e-book Honderd Valkuilen bij me bestellen via info@heldenreis.nl. Als jij daarna besluit een schrijfcursus bij me te gaan volgen, doneer ik 10% van de netto cursusprijs aan Mama Cash. Omdat ik van harte kan onderschrijven dat vooral in ontwikkelingslanden de beste veranderingen door vrouwen worden ingezet. Je krijgt wat je geeft. De ouderwetse tienden in ere hersteld.

Deze aanbieding is geldig voor alle bestellers van het e-book Honderd Valkuilen tussen NU tot aan vrijdagavond 9 maart middernacht, die voor 1 april 2012 een schrijfcursus bestellen.

Alle tijd om je daarop te bezinnen dus!

bevlogen

overvleugeld door een ritselend
gewelf van vogels
wil ik losraken van het asfalt
en een aanvliegroute kiezen

afbeelding

dolumn

Na een vertikking van @eetschrijver reageerde @marleenwoorden alert:

een dolumn is 'n prachtig woord. Een stuk waarin je kunt verdwalen, waar het windstil is en waarin je de draak kunt steken ;-)

waarop ik daar natuurlijk meteen een #woordvandedag van maakte en voorstelde een wedstrijd dolumnschrijven te organiseren.
Laat ik maar beginnen er zelf een te schrijven. Want ook al nomineerde Anna me dan oa vanwege mijn uitgesproken meningen, een dolumn is bij uitstek zo'n stuk waarin de schrijver op zoek is naar een mening. In die zin is het haast een essay, maar dan zonder de allesomvattendheid van dat genre.
Waar ik vandaag naar op zoek ben, is de beste manier om in één workshop over te dragen wat het belang is van een visie voor het maken van kunst. En dat zo'n visie niet een target is, dat je dan-en-dan met zus-en-zoveel becijferde criteria aanwijsbaar gehaald hebt, maar een verlangen dat je vooruit projecteert, zodat het zich naar je toetrekt.
Want zonder zo'n visie – je zou het een visioen kunnen noemen – is het afmaken van je kunstwerk haast onmogelijk.
Dat zijn altijd de twee benen waarop je afwisselend hinkt, tijdens het scheppen. Je moet én laten komen wat komt, vertrouwen hebben in het proces, durven vertrouwen op wat je intuïtie je ingeeft, én je moet iets hebben om naar te verlangen, iets dat je voortdrijft, zodat er geen sprake is van discipline maar van heilig vuur, dat je voor dag en dauw doet opstaan om verder, verder te gaan.
En hoe laat ik mensen nu in één workshop én hun eigen visie ontdekken, én verwoorden en verbeelden zodat die woorden en die beelden samen als een icoon het visoen tegenwoordig kunnen stellen?
Zo laat ik in windstilte mijn gedachten omhoogdwarrelen. Waarbij we nooit het derde aspect van de dolumn mogen vergeten: de draak steken. Want gatverdakke wat kan spiritualiteit / creativiteit toch gigantisch humorloos worden als je er te zwaarwichtig over doet. Een en al etherische Timoteireclame. Dat moeten we niet hebben. Misschien maar even naar de Slegte voor zo'n drakenkleurboek. Dan kunnen ze die er zelf bijplakken. Scheppen gaat niet van au. Scheppen gaat van haha, hihihi, hoei!

in de prijzen!

Krijg ik zomaar een favoriete-blog-award van Anna van Gelderen. Voel me vereerd! En nu het doorgeven. Vijf favorieten. Weet je wat? Even buurten bij de wordpressers.
Hendriks in Scherpe Bewoordingen: altijd een goeie mening of een prachtige column.
Vrouwke van Stavast: herkenbare en geestig verwoorde expatbelevenissen in Gay Paree.
Trouwschrijvers: een hechte schrijfclub met als beroemdste lid Pasquali van Internet met zijn briljante actualiteitsgedichten.
Reflexxus: een van de beste dichters die ik ken.
Sagita, met ontroerende autobiografische notities.
en vele anderen, maar 5 toegestaan ...

ontmoeting

Pech onderweg en een uur op de wegenwacht wachten was bepaald niet bevorderlijk – ja, of juist wel – voor de opkomende verkoudheid. Maar goed, hij hielp me weer op weg, en ik kon door naar de garage. Nieuwe bobines, je zal er maar zonder zitten.
Ze hebben een gezellig koffiehoekje bij de garage, waar ik me neervlijde met het Woud der Verwachting, dat uit moet voor de leesclub. Twee mannen waren in gesprek over vreselijke ziektes, een van hen – type oudere vrijbuiter, beetje grijs en mager – had aan een tumor een spraakgebrek overgehouden. Toen de auto van de ander klaar was, begon hij tegen mij. Of ik graag las. Ik hield m'n turf omhoog en vertelde van de leesclub. Geschiedenis hè, Frankrijk. Ik hou van Zola.
En van oude Franse films. Had ik wel van Jean Gabin gehoord?
Quai des Brumes, wist ik gelukkig.
Hij had thuis 50 videobanden vol Jean Gabin-films.
Ik was me schuldig bewust van het vrachtje vooroordelen op mijn rug. Story, denk je. Tros. Telegraaf.
Zola en Jean Gabin. Deze man was een wandelende schrijfveer.

DUITMANNETJES

Ik zou wel een nieuw blog willen beginnen onder de titel TSJUTWYFKE, het Friese woord voor Duidvrouwtje.
De teevee staat de godganse dag bol van de duidmannen. Wat denkt u dat er gebeurd is? Wat zou er kunnen gebeuren? En als dit of dat gebeurt, wat gebeurt er dan vervolgens? En hoe denken duidmannetjes in het Buitenland erover? En de VoxPopDuidmannetjes?
Het begon eigenlijk al met de Elfstedentocht. Het lijkt wel of elk "Nieuws" het laatste brood is in een hongerend land, de hongerige bevolking stort zich erop, laat zich ernaast fotograferen, wil een kruimel meeëten, na deze kruimel door alle mogelijke deskundologen (duidmannetjes) te hebben laten belichten.
Niemand gaat naar de graanvelden, niemand onderzoekt de grond, niemand kijkt of graait verder dan dat ene brood dat Nieuws is.
Vervolgens barst de wedstrijd los wie het bést kan duiden wat voor brood dit is. En wie het duidelijkst kan formuleren hoe érg de honger is, liefst met een model van een lichaamsdeel op tafel. Alle debatprogramma's gaan erover, elke stellingpuntnl.
Hoe we de honger kunnen bestrijden is geen Nieuws. Nieuws blijft slechts een weekje goed, en dan is het al van dat vijf-dagen-vers brood. En om Nieuws draait het.
En wat veroorzaakt draaien? What makes the world go round? Precies.
Dus al die onsmakelijke wedstrijden om Eerste en Zieligste en Brekendste verhalen: het heeft NIETS met duiden te maken. Het zijn Duitmannetjes, die hun werk niet doen om de honger uit te bannen, maar om duiten te vergaren.
Of dat nu om huilende koninginnen, schaatsers of partijleiders gaat.
En de doden die intussen in het Buitenland vallen, met honderden en duizenden tegelijk, die duiden we niet. Dat schuift namelijk niet.

een barre tocht (sv)

en als je dan op
weg van daar naar
hier opeens dezelfde
berg ziet of dezelfde
beer op de weg
hoe dan je tranen
door de voren
weer hun pad zoeken
van hier naar daar

Vasili Vereshchagin
Hoofdstraat van Samarkand vanaf de citadel in de vroege ochtend, 1869-1870
Studie. (Olieverf op doek)
tentoonstelling Het Onbekende Rusland, Groninger Museum

synchroniciteit?

Ik vertelde dat het helemaal niet zo goed was, dat vastbijten van mij. Vervolgens moest ik weer zo nodig. En echt, het is ook vreselijk dat een tijdschrift dat pretendeert mensen beter te leren schrijven, een workshop presenteert van een dergelijk niveau.
Maar wat gebeurt er vervolgens? Ik jat een snoepje van het zieke kind en heb even later een complete kroon in mijn mond. Afgebroken.
Stop met bijten! zei het universum. Gelukkig was mijn lieve tandarts bereid hem na sluiteningstijd nog vast te plakken. Maar voorlopig niet te taaie dingen bijten, adviseerde hij.

schrijven magazine

Schrijven Magazine is vernieuwd. Niet alleen hebben ze nu MIJ in hun expertpanel, ze vinden dat het nu een blad moet zijn waar iedereen zich thuisvoelt. Want "iedereen die schrijft, leest Schrijven Magazine."
Waarbij ik toch even een kanttekening wil plaatsen. Want doet "iedereen" daar goed aan?
Op bladzij 17 vinden wij bij wijze van goed voorbeeld het volgende pareltje:

Zonder te kloppen liep ze zijn grote kantoor binnen. Het hoogpolige, ivoorkleurige tapijt gaf een prettig gevoel van luxe. Het mahoniehouten bureau, dat op een telefoon en asbak na leeg was, verraadde zijn dure smaak.
Sinds enkele maanden was ze in dienst als telefoniste en de laatste weken was er een prettige spanning ontstaan die hij niet enkel in zijn broek maar ook in zijn botten voelde.

Oja, het is een Workshop Erotische Verhalen. Nou, mij vergaat elke lust als ik zo'n staaltje wanproza lees. Een enorm beginnersvoorbeeld van head hopping. We komen met de dame binnen, we voelen – neem ik aan – haar gevoel van luxe, en zij vindt dat mahonie dure smaak verraadt.
Of zou geilbroek dat zelf gedacht hebben? Weet je wat, ik leg ivoorkleurig tapijt neer, dan voelt zij straks hoe luxe, en dan het bureau nog effetjes opwrijven …
Onzin. Dit is een dom staaltje head hopping en dus een slecht voorbeeld in een workshop die op de voorkant met veel poeha en in de inhoudsopgave met veel beha wordt aangekondigd en die ook in de andere prikkelend bedoelde tekstjes van dit gebrek aan schrijfvaardigheid getuigt.

uit het verhaal

Wat voor mij die notie van "uit het verhaal stappen" zo bijzonder maakte, was dat ik er – mede door mijn werk natuurlijk – van overtuigd ben dat mensen alles doen om hun verhaal kloppend te houden. "Op de vraag naar de zin van het leven antwoordt ieder met zijn levensverhaal," enzo. Ik zie dat om me heen, ik zie hoe ik mezelf daar ook aan schuldig (?) maak, ik zie dat het dingen kapot maakt. Alles wat niet past in de overtuiging die een mens omtrent zichzelf én anderen heeft, moet verworpen worden omdat anders het verhaal herzien moet worden, en dat is veel te griezelig.
Als iemand dan zegt: stap uit je verhaal, gooit dat mijn overtuiging volkomen overhoop. Ik had me niet gerealiseerd dat er buiten het verhaal überhaupt iets kan bestaan. Tot dat ene zinnetje me duidelijk maakte: dat wat ik ben buiten mijn verhaal, dat is mijn essentie.
Binnen het verhaal moet ik altijd bewijzen dat ik gelijk heb, dat mijn overtuigingen en meningen kloppen. Daarbuiten hoef ik niets. Mag ik gewoon zijn wie ik ben, en meegaan op wat zich voordoet.
Natuurlijk lukt dat driekwart van de tijd niet. Ik ben een vastbijter, als ik gelijk heb wil ik het krijgen ook! Maar wat levert dat uiteindelijk op? En wat levert het op als ik uit dat verhaal stap, en gewoon accepteer wat er is, zonder er een kloppende, bewijsbare overtuiging over te hebben?
Pas als je zelf uit de weg gaat (wat ook een veelzeggende uitdrukking is) kun je een 'doorgeefkanaal' worden voor spiritualiteit én creativiteit. Bij Julia Cameron is er nauwelijks verschil tussen die twee. Het is allebei een manifestatie van het goddelijke (hoe je dat ook maar ziet) op aarde. Met creativiteit geef je handen en voeten aan je spiritualiteit, daar komt het in feite op neer. Maar daar gaat een zekere nederigheid aan vooraf, die tegelijk vertrouwen is, het durven loslaten van het einddoel, de overgave aan het proces. En daarvoor moet je uit je verhaal stappen.

gewoon zo

en dan te weten dat je alleen
hoeft te luisteren alleen laten komen
wat komt aan ijsbergen, boompjes, water
snorren en ohja, make-upkwastjes en
gedichten groeien als gras uit je

van de schoonheid en de troost

Zodra de twijfels en de vragen geuit zijn, komt als een bliksemflits – in mijn geval een zin in een boek – het antwoord. De alinea ging over Patch Adams, de dokter (niet alleen van de clowns) die als onderdeel van de genezing aan zijn patiënten vroeg, welke kunstenaar hen weer bezield zou maken.
En klikkedieklikkedieklik – daar ratelden de radertjes in de fruitautomaat in mijn hoofd en katsjing! daar rolden de gouden munten naar buiten. Kunst en bezieling.
Daar waar mijn studie, mijn vreugde, mijn expertise en mijn missie elkaar raken.
Ik luister steeds minder naar het nieuws, lees steeds minder kranten, want het is toch allemaal maar doemdenken en slagen in de ruimte van hoe slecht het vast wel met ons gaat aflopen. Terwijl er in feite niets veranderd is. De kunstwerken die de mensheid heeft vervaardigd zijn er nog (bijna) allemaal. En wat is de beste remedie tegen doemdenken en depressie? Schoonheid, toch?
En dat wat jij écht, diep van binnen mooi vindt, daar haal jij toch je bezieling vandaan?
Waarom dat niet samenvoegen?
Hier lagen altijd mijn schatten, maar ik zag ze niet.

opzij opzij opzij

Vanmiddag viel de nieuwste Opzij door de bus. Een blik op de cover deed mij tweeten:

de minachtende toon over vrouwen, dat ze beter net als mannen kunnen doen, begint mij behoorlijk tegen te staan in Opzij @Mrsvanderlinden

Maar nee, dat begreep ik verkeerd.
Mwah.
Met alle respect: ík zou niet goed lezen? In de vorige Opzij werd ons aangeraden de toeters in de wind te gooien of in elk geval een rood mantelpak te dragen om bij de heren der schepping aansluiting te vinden. Voorts bleek dat wij vrouwen niet kunnen netwerken. Of tenminste: niet zo dat we kunnen meedraaien in de echte (lees: mannen-) wereld. Want daar moet het ons tenlsotte om te doen zijn, niet waar? Dat we fijn samen met de mannen de wereld nog sneller naar de ratsmodee kunnen helpen. Nee, een beetje zitten miepen op zo'n netwerkbijeenkomst, dat schiet niet op. Gaat nooit iets worden met ons.
Gelukkig zijn ze er wel, de dames die "het" gemaakt hebben. En "natuurlijk gaan zij niet naar al die vieringen op school." Nee, dat is voor de suffe muizenmoeders die géén zin hebben om net als manlief nauwelijks tijd voor de kinderen te hebben.
Dan ligt vandaag de nieuwe Opzij op de mat. "Wat zou een man doen?" kopt de omslag. Een "brutale handleiding voor de vrouw van nu." Daaronder "waarom vrouwen graag clubjes vormen." Als dát geen zinnetje is waar de minachting vanaf druipt, dan weet ik het niet. En dan nog zo'n Libelle-stickertje in de hoek. "Ojee … Nico Dijkshoorn over vrouwen"
Ik heb me ooit op Opzij geabonneerd omdat het een kwaliteitsblad was, dat misstanden aan de kaak stelde, en ook veel mooie boek/film/muziekrecensies bood. Nu lijkt het steeds meer een veredelde Viva, met koppen die de lading niet dekken. Minachting van vrouwen, noem ik dat. Met alle respect. #not